ΝΟΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΡΡΙΧΗΣΗ 16.02.2015

(ΔΗΛΩΣΕΙΣ) ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ: ΜΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

 

1. Σχετικό δίκαιο

Οι δύο τομείς του δικαίου που συναντώνται πιο συχνά και στους οποίους αυτές οι αρχές μπορεί να είναι ουσιώδεις είναι το δίκαιο για την σύμβαση (δικαιοπραξία) και το δίκαιο της αμέλειας (αδικοπραξίας).

 

1.1. Σύμβαση

Το δίκαιο της σύμβασης είναι εφαρμοστέο όταν ένα φυσικό πρόσωπο ή ένας οργανισμός (ο πάροχος) παρέχει αγαθά ή υπηρεσίες σε έναν άλλο συνήθως (τον καταναλωτή), αλλά όχι απαραίτητα, για χρηματική ικανοποίηση. Παρ’ όλο που υπάρχουν αποκλίσεις από την μία δικαιοδοσία στην άλλη, τα βασικά στοιχεία του δικαίου για τις συμβάσεις είναι ουσιωδώς όμοια σε διαφορετικές δικαιοδοσίες.

 

1.2. Αμέλεια

Στο Ηνωμένο Βασίλειο το δίκαιο της αμέλειας βασίζεται στην ιδέα ότι ένα φυσικό πρόσωπο ή ένας οργανισμός έχει καθήκον επιμελείας στον άλλο (το θύμα) και έχει ευθύνη να αποζημιώσει το θύμα αν αυτό υποστεί απώλεια ή ζημία συνεπεία παραβιάσεως αυτού του καθήκοντος επιμελείας. Σε πολλές δυτικές ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες το δίκαιο είναι κωδικοποιημένο, αλλά υιοθετεί σημαντικά όμοιες αρχές όπως πράττουν πολλές άλλες δικαιοδοσίες.

 

2. Ορολογία προς εξήγηση

Σε πολλές δικαιοδοσίες αυτές οι αρχές δεν τυγχάνουν εφαρμογής, αλλά σε κάποιες άλλες έχουν περισσότερη ή λιγότερη σημασία.

 

2.1. Αποποίηση

Αυτή η λέξη ενσωματώνει την αρχή ότι ο πάροχος μπορεί να αρνηθεί να αποδεχθεί την ευθύνη ή να περιορίσει την ευθύνη είτε εξ ολοκλήρου είτε υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Αυτό συνήθως προκύπτει σε μία συμβατική σχέση και απαιτεί ένα βαθμό αποδοχής από τον πελάτη (επειδή ο πελάτης συμφωνεί να συνάψει σύμβαση με όρους που περιλαμβάνουν την αποποίηση).

 

2.2. Παραίτηση

Η παραίτηση είναι συνήθως ένα έγγραφο κείμενο που υπογράφεται από τον πελάτη (για λόγους απόδειξης) με το οποίο ο πελάτης συμφωνεί να απέχει ή να παραιτηθεί από κάθε αξίωση έναντι του παρόχου, η οποία προκύπτει από την σύμβαση για την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών. Αυτή μπορεί να εφαρμοστεί είτε στο δίκαιο της αμέλειας είτε στο δίκαιο της σύμβασης και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε αντάλλαγμα μίας άδειας για εισαγωγή σε ιδιωτικό έδαφος. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται κυρίως ο όρος «απαλλαγή» (“release”) αντί για τον όρο «παραίτηση» (“waiver”).

 

3. Νομιμότητα

 

3.1. Οι αποποιήσεις στην αμιγή τους έννοια έχουν περιορισμένη εφαρμογή σε όλες τις δικαιοδοσίες, των οποίων έχουμε γνώση, όταν προσπαθούν να αποκλείσουν όλη την ευθύνη για οτιδήποτε. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποκλείσουν ευθύνη για σωματικές βλάβες ή θάνατο που προκύπτουν από μία πράξη αμέλειας. Βασίζονται κυρίως στο να αποκλείσουν την ευθύνη για απώλεια ή ζημία που προκύπτει από την κακή χρήση (ή κατάχρηση) προϊόντος ή υπηρεσιών. Για παράδειγμα, η λανθασμένη εφαρμογή εξοπλισμού αναρρίχησης ή οικονομικής συμβουλής. Αυτός είναι ο λόγος που πολλά προϊόντα πωλούνται προσυσκευασμένα ή  επισυναπτόμενα με συμβουλές ή οδηγίες. Συνιστά κοινή πρακτική για πολλές συμβάσεις να αποκλείουν την ευθύνη για διαφυγόντα κέρδη (για παράβαση σύμβασης) ή να περιορίζουν το ποσό της αποζημίωσης που μπορεί να ανακτηθεί.

 

3.2. Παραίτηση

Σε δικαιοδοσίες όπου η έννοια της παραίτησης έχει νομική ισχύ είναι συνήθης πρακτική για έναν πάροχο να απαιτήσει από τον πελάτη να υπογράψει ένα έντυπο παραίτησης και δεν είναι ασύνηθες να συμβεί αυτό και σε χώρες όπου η αρχή δεν είναι εφαρμοστέα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι παραιτήσεις δεν έχουν απολύτως κανένα αποτέλεσμα και τυγχάνουν περιορισμένου αποτελέσματος και αλλού στην Ευρώπη όπου η βαριά αμέλεια δεν μπορεί να αποκλειστεί ποτέ και τα ασθενέστερα μέρη τυγχάνουν ειδικής προστασίας. Μία Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι οι επαγγελματίες δεν μπορούν να στηρίζονται σε παραίτηση της ευθύνης για σωματικές βλάβες ή θάνατο. Αντιθέτως, στον Καναδά και στις περισσότερες Πολιτείες των ΗΠΑ οι παραιτήσεις έχουν ισχύ, εκτός αν πρόκειται για σωματική βλάβη ή θάνατο του ασθενέστερου μέρους ή εάν υπάρχει βαριά αμέλεια.

 

4. Αρχή της εν επιγνώσει συναίνεσης

Αυτή η νομική αρχή είναι εφαρμοστέα στις περισσότερες ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες, στις περισσότερες Πολιτείες των ΗΠΑ και στον Καναδά. Διαφοροποιείται από τις αρχές της αποποίησης και της παραίτησης στο ότι δεν εφαρμόζεται για να αποκλείσει ή να περιορίσει την ευθύνη όταν ένας πάροχος έχει υπάρξει αμελής ή υπάρχει ουσιώδης παράβαση της σύμβασης. Ωστόσο, είναι επιβοηθητική για τον πάροχο και κυρίως για ένα ιδιοκτήτη/κάτοχο γης ή κτίσματος να αποδείξει το γεγονός ότι ένας πελάτης/θύμα ήταν ενήμερος ότι αυτός/αυτή συμμετείχε σε δραστηριότητα κινδύνου και οικειοθελώς αποδέχθηκε αυτούς τους κινδύνους. Η προϋπόθεση ότι ο συμμέτοχος ήταν ενήμερος και αντιλαμβανόταν τον κίνδυνο είναι μία βελτιωμένη εκδοχή της βασικής αρχής της οικειοθελούς αποδοχής του κινδύνου (“ volenti non fit injuria”). Χρησιμοποιείται συνήθως από χειριστές τοίχων αναρρίχησης όπου ο χρήστης καλείται να δηλώσει εάν είναι ή όχι έμπειρος ή αν αυτός/αυτή χρειάζεται καθοδήγηση.

 

5. Ποινικό Δίκαιο

Οι αρχές της αποποίησης και της παραίτησης δεν έχουν καμία απολύτως εφαρμογή στο ποινικό δίκαιο. Ευθύνη για εγκληματικές ενέργειες δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί.

 

Επαναχρονολογήθηκε τον Ιούλιο του 2012

 

 

Martin Wragg

ΠΟΠΑ: Ταινάρου 10, Δάφνη, 17237, Αθήνα, Αττική, Ελλάδα | 2108222949 | 6972391087 | popa.gr